Электроконвульсивті терапия (ECT) — жалпы анестезия кезінде қысқа электрлік стимул арқылы қысқа терапиялық ұстама туғызылатын, қатаң бақыланатын психиатриялық ем. Ол негізінен ауыр депрессияда, кататонияда және жедел жауап қажет болғанда немесе басқа емдер әсер етпеген кей биполярлық/психоз жағдайларында қолданылады. Нақты ұсыныстар адамның жағдайына, белгілеріне және медицина маманының бағалауына байланысты өзгереді.
ECT дегеніміз не?
ECT — мамандандырылған топ ауруханада жүргізетін ем. Электродтар бас терісіне орналастырылады және пациент анестезиямен ессіз жатқан кезде бақыланатын электрлік стимул қысқа ұстама туғызады.
ECT қашан қолданылады?
Ол өмірге қауіп төндіретін ауыр депрессияда, психоздық депрессияда, кататонияда, ауыр манияда немесе тез жақсару маңызды болғанда және дәрілік ем мен психотерапия тиімсіз не қолайсыз болған басқа жағдайларда ұсынылуы мүмкін.
Сеанс қалай өтеді?
Емге дейін анестезиологиялық және медициналық бағалау жасалады. Пациент қысқа жалпы анестезия мен бұлшықет босаңсытқыш алады. Жүрек ырғағы, қан қысымы, оттегі деңгейі және ұстама белсенділігі үнемі бақыланады.
Қанша сеанс қажет?
Курс көбіне аптасына екі немесе үш рет жасалатын бірнеше емнен тұрады, бірақ жалпы саны емге жауап пен жанама әсерлерге қарай өзгереді. Нақты бір санды барлық пациентке міндетті ереже деп қарауға болмайды.
Жанама әсерлері қандай?
Бас ауруы, бұлшықет ауыруы, жүрек айну және қысқа уақыттық шатасу болуы мүмкін. Жады мәселелері ең маңызды алаңдаушылықтардың бірі; олар жиі уақытша, бірақ кей адамдар өмірбаяндық естеліктерінде үзілістер туралы айтады.
ECT миға зақым келтіре ме?
Қазіргі ECT ескі сипаттамаларда айтылғандай құрылымдық ми зақымын туғызатыны дәлелденбеген. Дегенмен когнитивтік жанама әсерлері бар және олар ақпараттандырылған келісім кезінде талқылануы тиіс.
Курс аяқталғаннан кейін не болады?
Қайталанудың алдын алу маңызды. Ол антидепрессант немесе көңіл күйді тұрақтандыратын дәрілерді, психотерапияны немесе таңдалған пациенттерде қолдаушы ECT-ні қамтуы мүмкін.
Дәрігерге қашан қаралу керек?
Эмоциялық немесе мінез-құлық белгілері сақталса, ұйқыға, жұмысқа, қарым-қатынасқа немесе күнделікті қызметке кедергі келтірсе, кәсіби көмек қажет. Өзіне немесе басқаға зиян келтіру қаупі, қатты қозу, жедел шатасу немесе шындықпен байланысты жоғалту болса, шұғыл бағалау керек.
Дереккөздер
• Түрік тіліндегі түпнұсқа мақала: https://www.anadolusaglik.org/saglik-rehberi/ekt-elektrosok-tedavisi-nedir-nasil-uygulanir
• NHS — Mental health (20 тамыз 2026 қаралды): https://www.nhs.uk/mental-health/
• NICE — Mental health and behavioural conditions guidance (20 тамыз 2026 қаралды): https://www.nice.org.uk/guidance/conditions-and-diseases/mental-health-behavioural-and-neurodevelopmental-conditions
• WHO — Mental health (20 тамыз 2026 қаралды): https://www.who.int/health-topics/mental-health
Жиі қойылатын сұрақтар
ECT дегеніміз не?
ECT — ауруханада мамандандырылған топ жүргізетін, анестезия кезінде бақыланатын электрлік стимулмен қысқа терапиялық ұстама туғызатын ем.
ECT қашан қолданылады?
Ауыр депрессияда, кататонияда, ауыр манияда немесе басқа емдер тиімсіз болғанда қолданылуы мүмкін.
Сеанс қалай өтеді?
Қысқа жалпы анестезия және бұлшықет босаңсытқыш беріледі; жүрек, қан қысымы, оттегі және ұстама белсенділігі бақыланады.
Қанша ем қажет?
Ем саны жеке жауап пен жанама әсерге қарай өзгереді.
Бұл мазмұн ақпараттық сипатта және дәрігер тағайындаған консультацияны, диагностиканы немесе емдеуді алмастырмайды. Шағымыңыз болса, білікті денсаулық сақтау маманына жүгініңіз.